کارشناسان شهری در ترکیه معتقدند برای مقابله مؤثر با خطر زلزله و ایجاد شهرهای ایمن و قابلزندگی، باید از روش سنتی نوسازی بر پایهی قطعه زمین فاصله گرفت و به سمت برنامهریزی و نوسازی بر اساس بلوک یا محدوده شهری (Ada Bazlı Kentsel Dönüşüm) حرکت کرد.
به گفتهی پروفسور علی کوچاک، استاد مهندسی عمران دانشگاه فنی ییلدیز، بازسازیهای کنونی که تنها در سطح ساختمانهای منفرد انجام میشود، به معنای نوسازی واقعی نیست. او تأکید کرد: «در استانبول حدود ۱.۳ میلیون ساختمان وجود دارد که ۶۰۰ هزار مورد از آنها پرخطر است. با این حال تا سال ۲۰۲۳ تنها حدود ۸۱ هزار ساختمان بازسازی شده که معادل کمتر از ۱۵ درصد کل ساختمانهای پرریسک است.»
کوچاک افزود که با اجرای نوسازی شهری در مقیاس بلوک میتوان علاوه بر افزایش ایمنی در برابر زلزله، فضاهای سبز، پارکینگ و امکانات اجتماعی را نیز بهصورت برنامهریزیشده در طرحهای جدید گنجاند. او گفت: «در مناطقی مانند بکرکوی، بشیکتاش، گونگورن و اسنلر، بازسازیهای پراکنده باعث ازدحام و کمبود فضاهای عمومی شده است. اما با نوسازی بلوکمحور میتوان شهرهایی امنتر و قابلزندگیتر ساخت.»
وی تأکید کرد که شهرداریها باید نقش اصلی را در این روند ایفا کنند: «اگر لازم باشد، شهرداریها باید طرحهای فنی را خود آماده و مجوزهای نوسازی را بر اساس آن صادر کنند. این کار موجب افزایش کیفیت ساخت، کنترل بهتر پروژهها و تسریع روند بازسازی خواهد شد.»
در همین زمینه، هالدون ارسن، رئیس بنیاد نوسازی و شهرسازی (KENTSEV)، گفت: «نوسازی شهری فقط بازسازی ساختمانها نیست؛ بلکه ایجاد محلههای منسجم، ایمن و سازگار با محیط است. در ترکیه حدود ۳۱ میلیون واحد مستقل وجود دارد که نزدیک به ۷۰ درصد آنها در معرض خطرند. اما اغلب پروژهها هنوز در سطح قطعه زمین انجام میشوند، نه در مقیاس بلوک یا منطقه.»
ارسن با اشاره به قانون نوسازی مناطق پرخطر مصوب سال ۲۰۱۲، گفت که برای دستیابی به نتایج مؤثر، باید نوسازی شهری در ابعاد بزرگتر و با برنامهریزی جامع انجام شود. او همچنین بر اهمیت نقش شهرداریها تأکید کرد و افزود: «شهروندان انتظار دارند دولت محلی در کنارشان باشد. اگر شهرداریها در روند نوسازی فعال نباشند، پروژهها در بسیاری از مناطق متوقف میشود.»
او پیشنهاد کرد که شهرداریها ابتدا نقشههای راه و برنامههای استراتژیک نوسازی شهری را تهیه کرده، محلات پرخطر را شناسایی و سپس با همکاری بخش خصوصی منابع مالی لازم را تأمین کنند.
کارشناسان بر این باورند که اجرای نوسازی شهری بر پایهی بلوک میتواند ترکیه را به سمت مدل نوینی از توسعه شهری ایمن، منظم و پایدار هدایت کند و از تکرار مشکلات گذشته جلوگیری نماید.
پیوستن به گفتگو