مدیرعامل شرکت ارزیابی و ارزشگذاری املاک EVA با ارزیابی تازهای از بازار مسکن اعلام کرد که در ماههای اخیر، قیمتها پایینتر از ارزشهای واقعی بازار حرکت کرده و همزمان افزایش موجودی واحدهای فروشی و اجارهای، از ورود بازار به فاز آرامش و تثبیت حکایت دارد.
جانسل تورگوت یازیجی، مدیرعامل شرکت ارزیابی و ارزشگذاری املاک EVA، با اشاره به دادههای بهروز بازار مسکن و املاک گفت تحولات اخیر در هر دو بخش فروش و اجاره، نشانهای روشن از کندشدن شتاب بازار و حرکت بهسوی تعادل است. به گفته او، هرچند آمار معاملات در ظاهر بالا به نظر میرسد، اما خوانش دقیق ارقام نشان میدهد بازار نه در حال جهش، بلکه در مسیر کاهش سرعت و یافتن توازن قرار گرفته است.
یازیجی با تأکید بر اینکه در چهار ماه گذشته رشد قیمت مسکن پایینتر از نرخ تورم محقق شده و حتی در برخی مقاطع نشانههایی از عقبنشینی محدود قیمتها دیده میشود، افزود: «این تصویر نشان میدهد بازار آرام شده و قیمتها به عقب برگشتهاند. امروز یک واحد با قیمتگذاری صحیح، بهطور متوسط حدود دو ماه زمان میبرد تا فروش برود؛ طولانیشدن این مدت، به خطاهای قیمتگذاری اشاره دارد.»
او یادآور شد موجودی واحدهای آماده فروش در سطح کشور نسبت به ابتدای سال حدود ۲۷ درصد افزایش یافته و از ۶۴۰ هزار واحد عبور کرده است؛ افزایشی که بهروشنی تغییر در توازن عرضه و تقاضا را نشان میدهد. به گفته یازجی، «بزرگشدن موجودی، فروشندگان را بهتدریج به سمت تخفیف سوق میدهد و همین عامل، فشار نزولی بر قیمتها را توضیح میدهد.»
بازار اجاره؛ افزایش تدریجی موجودی
در بخش اجاره، یازیجی از تصویری متعادلتر سخن گفت. به گفته او، پس از کاهش موجودی واحدهای اجارهای در میانه سال، در هفتههای اخیر این موجودی دوباره رو به افزایش گذاشته است. هرچند زمان یافتن مستأجر بهشدت طولانی نشده، اما روند افزایشی موجودی قابل توجه است. با این حال، او تأکید کرد شدت کندی در بازار اجاره به اندازه بازار فروش نیست.
افت معنادار فروش واحدهای نوساز
مدیرعامل EVA با اشاره به اینکه معیار تعیینکننده در بازار، فروش واحدهای نوساز (اولدست) است، گفت سهم این بخش در سالهای اخیر بهطور محسوسی کاهش یافته است. او مقایسهای انجام داد: «در سال ۲۰۱۵، تقریباً از هر دو واحد فروختهشده، یکی نوساز بود؛ اما این سهم امروز به حدود ۳۰ درصد رسیده است. یعنی اگرچه تجارت مسکن پررنگ به نظر میرسد، اما تولید همپای آن پیش نمیرود.»
وی همچنین به افت شدید فروشهای وامدار اشاره کرد و گفت سهم این نوع معاملات از حدود ۴۵ درصد پنج سال پیش، اکنون به حدود ۱۴ درصد کاهش یافته است. به گفته یازجی، نرخهای بهره بالا و محدودیت دسترسی به اعتبار مستقیماً بر فروش اثر گذاشته و اگرچه برای سال ۲۰۲۶ کاهش تدریجی و کنترلشده نرخها انتظار میرود، اما بازگشت به کاهشهای تند گذشته محتمل نیست.
تغییر جذابیت سرمایهگذاری
یازیجی با تفکیک خرید مصرفی از سرمایهگذاری تصریح کرد برای سکونت، مفهوم «زمان اشتباه» چندان معنا ندارد؛ اما در خرید سرمایهای باید محتاط بود. او گفت: «مسکن بهتدریج جایگاه خود را بهعنوان ابزار سرمایهگذاری از دست میدهد و در دوره پیشرو، املاک تجاری و زمین میتوانند جذابتر شوند.»
در نگاه او، سه عامل در آستانه ۲۰۲۶ بیشترین اثر را بر بازار خواهند داشت: سیاستهای نرخ بهره، تنظیمات مالیاتی مرتبط با مسکن و عملکرد گزینههای جایگزین سرمایهگذاری؛ عواملی که مسیر بازار را در ماههای آینده تعیین میکنند.
پیوستن به گفتگو