وزارت خانواده و خدمات اجتماعی، «جامعه بدون خشونت» را بهعنوان چشمانداز جدید معرفی کرده و با تهیه «پنجمین برنامه ملی مبارزه با خشونت علیه زنان» برای دوره ۲۰۲۶–۲۰۳۰، نقشه راه تازهای برای پیشگیری، مداخله و حمایت تدوین کرده است.
پنج برنامه ملی از ۲۰۰۷ تاکنون
بر اساس اعلام وزارتخانه، ترکیه از سال ۲۰۰۷ تاکنون پنج برنامه ملی برای مقابله با خشونت علیه زنان اجرا کرده است.
برنامه اول (۲۰۰۷–۲۰۱۰)، برنامه دوم (۲۰۱۲–۲۰۱۵)، برنامه سوم (۲۰۱۶–۲۰۲۰)، برنامه چهارم (۲۰۲۱–۲۰۲۵) و اکنون برنامه پنجم برای سالهای ۲۰۳۰–۲۰۲۶ به مرحله اجرا رسیده است.
رئیسجمهور رجب طیب اردوغان، این برنامه جدید را ۲۵ نوامبر ـ روز جهانی مبارزه با خشونت علیه زنان ـ اعلام کرد.
ساختار برنامه جدید: ۵ هدف، ۱۵ استراتژی، ۱۳۰ اقدام
برنامه جدید با رویکرد «شورای بدون خشونت» طراحی شده و شامل ۵ هدف اصلی، ۱۵ استراتژی و ۱۳۰ فعالیت است. اهداف اصلی عبارتاند از:
زندگی بدون خشونت و فرهنگ احترام
حمایت قضایی مؤثر و دسترسی به عدالت
مداخله تخصصی و مبتنی بر ارزیابی ریسک
بهبود روانی و توانمندسازی اجتماعی–اقتصادی
تغییر رفتار و مشارکت اجتماعی
حمایت همزمان از زنان و فرزندان آنها
در این برنامه برای نخستین بار راهبردهایی طراحی شده که تنها به حمایت از زن خشونتدیده محدود نمیشود، بلکه بر بهبود روانی، توانمندسازی اقتصادی و بازسازی زندگی زنان تمرکز دارد. افزونبر این، استراتژی اختصاصی برای کودکانِ زنان خشونتدیده نیز تدوین شده است.
همچنین برای نخستین بار مداخلات هدفمند برای افرادی که خشونت اعمال میکنند نیز بخش جداگانهای در برنامه دارد.
تحقیقات ملی درباره خشونت علیه زنان انجام میشود
در چارچوب هدف «زندگی بدون خشونت و فرهنگ احترام»، اقداماتی پیشبینی شده که با هدف افزایش آگاهی، حساسیت و مسئولیتپذیری اجتماعی اجرا خواهد شد. این اقدامات شامل تهیه «سالنامه ملی مبارزه با خشونت علیه زنان»، برگزاری نشستهای منظم با پژوهشگران و دانشگاهیان، اجرای «پژوهش ملی خشونت علیه زنان در ترکیه» و طراحی کمپینهای آگاهیبخش برای تقویت حساسیت عمومی نسبت به خشونت است.
تقویت حمایت قضایی و دسترسی به عدالت
در محور «حمایت قضایی مؤثر و دسترسی به عدالت»، هدف ارتقای کیفیت قوانین موجود و تقویت اجرای تدابیر حمایتی است. در این چارچوب، تعداد دادسراها و دادگاههای تخصصی مرتبط با قانون ۶۲۸۴ افزایش مییابد، دستورالعملی برای اجرای بیوقفه تدابیر حمایتی در شرایط بحران و بلایای طبیعی تدوین میشود، مقررات مربوط به مداخلات رواناجتماعی برای افراد خشونتورز بازبینی خواهد شد و پژوهشی درباره پیوند میان خشونت و پروندههای طلاق انجام میگیرد.
افزایش تعداد مراکز پیشگیری و رصد خشونت علیه زنان و مدیریت ریسک
در محور «مداخله مبتنی بر ریسک»، هدف تقویت ظرفیت شناسایی زودهنگام خشونت و بهبود هماهنگی میان نهادهای مختلف است. بر همین اساس، «کمیسیون مدیریت پرونده» با مشارکت نمایندگان بخشهای اجتماعی، بهداشتی، انتظامی و قضایی تشکیل میشود، اطلاعات فرم ثبت خشونت در مراکز بهداشتی بهصورت آنلاین یکپارچهسازی خواهد شد، آگاهی عمومی درباره سازوکارهای مراجعه افزایش مییابد و تعداد مراکز پیشگیری و نظارت بر خشونت (شونیم) بهویژه در کلانشهرها بیشتر خواهد شد.
بهبود روانی و توانمندسازی اقتصادی زنان
در محور «روانسلامت و تقویت اجتماعی–اقتصادی»، هدف آن است که برای زنان خشونتدیده و فرزندانشان یک نظام چندبعدی حمایت روانی، اجتماعی و اقتصادی ایجاد شود. در این چارچوب، مدل یکپارچهای برای حمایت رواناجتماعی طراحی میشود، «کمکهای اولیه روانشناختی» استانداردسازی و گسترش مییابد، برنامههای ویژه توانمندسازی اقتصادی تدوین میشود و آموزشهایی برای ارتقای مهارت و آگاهی زنان در مسیر استقلال اقتصادی ارائه خواهد شد.
مداخلات رفتاری برای افراد خشونتورز
در محور «تغییر رفتار و مشارکت اجتماعی»، هدف اصلی شکستن چرخه خشونت از طریق مداخله در رفتار افراد خشونتورز است. بر همین اساس، روند اجرای تدابیر درمانی قانون ۶۲۸۴ بازنگری میشود، دستورالعملهای تازهای برای همکاری میان مراکز YEDAM و مراکز پیشگیری و نظارت بر خشونت (شونیم) ویژه افراد دارای سابقه اعتیاد تدوین خواهد شد، یک مدل ساختاریافته رواناجتماعی برای افراد خشونتورز به اجرا درمیآید و برای کودکان زنان خشونتدیده نیز کارگاههای تقویت روانی مبتنی بر هنر و درام برگزار میشود.
پیوستن به گفتگو