اختلافات در زمان تقسیم ارث، میتواند دوره سوگواری که از پیش با غم و اندوه همراه است را به مراتب دشوارتر و فرسایندهتر کند. در این شرایط، ارزشگذاری یا کارشناسی رسمی املاک نقش بسیار مهمی ایفا میکند. اوزدیل شاهین، معاون مدیرکل شرکت کارشناسی و ارزیابی ملکی EVA ، در این زمینه تأکید میکند:
«برای اینکه وراث بدون آسیب رساندن به یکدیگر و در فضایی عادلانه و شفاف روند تقسیم ارث را پیش ببرند، گزارش ارزشگذاری بیطرف و مستقل مهمترین گام است.»
گزارشی که از سوی یک شرکت حرفهای ارزشگذاری تهیه میشود، تنها به تعیین ارزش بازار ملک محدود نمیشود؛ بلکه وضعیت استفاده قانونی و غیرقانونی ملک، کمبود یا نقص در اسناد حقوقی، ریسکهای احتمالی، همچنین ظرفیت توسعه پروژه و پتانسیل سرمایهگذاری را نیز مشخص میکند. حتی میتوان بستههای ارزشگذاری جایگزین متناسب با تعداد وراث تهیه کرد. در این حالت، تقسیم از طریق قرعهکشی یا روشهای مشابه، باعث میشود روند بدون احساس نابرابری یا بیعدالتی به پایان برسد. به این ترتیب، هم روند قانونی سادهتر میشود و هم آرامش و صلح خانوادگی حفظ خواهد شد.
ارزشگذاری تنها در موضوع تقسیم ارث اهمیت ندارد؛ بلکه هنگام خرید ملک نیز نقشی حیاتی دارد. شاهین در این خصوص توضیح میدهد:
«اگر هنگام انجام بزرگترین سرمایهگذاری زندگیتان، یعنی خرید ملک، دقتی کمتر از خرید یک خودرو به خرج میدهید، در حقیقت خودتان را در معرض پشیمانی قرار میدهید. در حالی که یک گزارش کارشناسی هم شما را از ریسکهای حقوقی محافظت میکند و هم اطمینان میدهد که ملک را با قیمت واقعی خریدهاید.»
گزارش ارزشگذاری میتواند نکات مهمی مانند: مساحت واقعی ملک طبق نقشه مصوب، موقعیت آن در طرح شهری (مثلاً در محدوده فضای سبز یا پارک بودن)، نوع سند (سند مشاعی، سند پیشثبت یا سند قطعی مالکیت)، و حقوق و تعهدات جانبی مانند پارکینگ، انباری یا تراس را قبل از خرید آشکار سازد. همچنین ارزش واقعی ملک را نشان داده و خریدار را از پرداخت مبلغ بیش از حد نجات میدهد.
با توجه به اینکه خرید ملک یکی از بزرگترین سرمایهگذاریهای عمر است، اگر بدون بررسی دقیق اسناد حقوقی یا آگاهی از ریسکهای احتمالی اقدام به خرید شود، احتمال پرداخت بیش از ارزش واقعی ملک وجود دارد. اما گزارش صادرشده توسط شرکتهای دارای مجوز سازمان بورس و اوراق بهادار (SPK) این امکان را فراهم میکند که خریدار تمام تصویر را پیشاپیش ببیند؛ ریسکها را حذف کند، توازن قیمت و ارزش را درک کند و حتی چشمانداز آینده سرمایهگذاری خود را نیز ارزیابی نماید.
پیوستن به گفتگو