در حالی که گرمایش جهانی و پدیدههای اقلیمی بهطور گسترده بر دمای زمین اثر میگذارند، پروفسور لونت کورناز از مرکز تحقیقات تغییر اقلیم دانشگاه بوغازایچی اعلام کرد که پاییز امسال با دماهای بسیار بالا سپری شده و بر همین اساس، سال ۲۰۲۵ احتمالاً دومین یا سومین سال گرم تاریخ خواهد بود.
رکوردهای تازه در اندازهگیریهای Copernicus
بر اساس آمار سامانه تغییر اقلیم Copernicus وابسته به اتحادیه اروپا، دمای ماه نوامبر ۲۰۲۵ ۰.۶۵ درجه بالاتر از متوسط دوره ۱۹۹۱-۲۰۲۰ ثبت شده و با میانگین ۱۴.۰۲ درجه، سومین نوامبر گرم تاریخ بوده است.
نوامبر امسال همچنین ۱.۵۴ درجه گرمتر از میانگین دوره ۱۸۵۰-۱۹۰۰ بود و ششمین ماهی محسوب میشود که در سال ۲۰۲۵ از مرز ۱.۵ درجه عبور کرده است.
نوامبر ۲۰۲۵ در مقایسه با نوامبر رکورددار سال ۲۰۲۳ حدود ۰.۲۰ درجه و نسبت به دومین نوامبر گرم تاریخ، ۰.۰۸ درجه خنکتر بوده است. در بازه ژانویه تا نوامبر ۲۰۲۵ نیز دمای جهانی نسبت به میانگین ۱۹۹۱-۲۰۲۰ حدود ۰.۶۰ درجه و نسبت به مرجع پیشاصنعتی ۱.۴۸ درجه بیشتر اندازهگیری شده است.
طبق برآوردها، گرچه دمای متوسط امسال احتمالاً از مرز ۱.۵ درجه بالاتر نمیرود، اما میانگین سهساله ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۵ از این حد عبور خواهد کرد. Copernicus پیشبینی میکند ۲۰۲۵ پس از سال ۲۰۲۴، دومین سال گرم تاریخ باشد.
چه مناطقی گرمترین پاییز را تجربه کردند؟
پاییز ۲۰۲۵ در مقیاس جهانی سومین پاییز گرم ثبتشده بود و میانگین دما ۰.۶۷ درجه بالاتر از دوره ۱۹۹۱-۲۰۲۰ قرار داشت. در اروپا نیز پاییز امسال ۱.۰۶ درجه گرمتر از میانگین بود و این قاره چهارمین پاییز گرم خود را تجربه کرد. گرما در شرق اروپا، روسیه، بالکان و ترکیه بهطور محسوس بالاتر از متوسط بوده است.
ترکیه پاییزی گرم و خشک را پشت سر گذاشت
نوامبر ۲۰۲۵ در بخشهایی از بریتانیا، ایرلند، پرتغال، اسپانیا، روسیه و بالکان پربارش بود. اما مناطقی مانند ایسلند، جنوب اسپانیا، شمال ایتالیا، مرکز آلمان و سوئد شاهد خشکی قابل توجه بودند. در بخش بزرگی از جنوبشرق اروپا، جنوبغرب روسیه، اوکراین و ترکیه نیز شرایط خشکسالی غالب بوده است.
پروفسور کورناز: «گرمترین روزهای ۱۲۵ هزار سال اخیر را میگذرانیم»
پروفسور کورناز تأکید کرد که جهان یک پاییز بسیار گرم و ترکیه پاییزی گرم و خشک را تجربه کرده است. به گفته او، در ۴۲ روز نخست سال ۲۰۲۵ رکورد بیشترین دمای ثبتشده در آن روزها شکسته شده است.
او هشدار داد:
«این روند نشان میدهد که ۲۰۲۵ احتمالاً دومین یا سومین سال گرم تاریخ خواهد شد. اما این موضوع به معنای خنک بودن سال نیست؛ بلکه تنها نسبت به گرمترین سال تاریخ اندکی کمحرارتتر است. در واقع با گرمترین دورههای ۱۲۵ هزار سال اخیر روبهرو هستیم.»
کورناز با اشاره به اینکه بارندگی اخیر بخشهایی از ترکیه را تحت تأثیر قرار داده اما برای پر شدن سدهای استانبول کافی نبوده، گفت مشکل اصلی همچنان خشکسالی است.
نقش لالینا در الگوهای اقلیمی
پروفسور کورناز با اشاره به نبود سرمای کافی در پاییز توضیح داد که این وضعیت میتواند برای محصولاتی مانند زیتون، گیلاس و زردآلو مشکلساز شود، زیرا این گیاهان برای رشد طبیعی به دورههای سرمای طولانی نیاز دارند. به گفته او، پدیده لالینا معمولاً باعث کاهش نسبی دمای جهانی میشود و اگر همزمان با آن النینو نیز فعال میبود، شدت گرمایش میتوانست بسیار بیشتر باشد.
بر اساس برآوردهای سازمان جهانی هواشناسی، احتمال تداوم شرایط لالینا در سه ماه آینده حدود ۵۵ درصد بوده و احتمال عبور از آستانه لالینا در دوره دسامبر ۲۰۲۵ تا فوریه ۲۰۲۶ نیز ۵۵ درصد محاسبه شده است. همچنین انتظار میرود بازگشت به شرایط خنثی در بازههای ژانویه تا مارس و فوریه تا آوریل ۲۰۲۶ بهتدریج افزایش یابد و میزان آن از ۶۵ درصد تا ۷۵ درصد برسد.
پیوستن به گفتگو